قانون کار جمهوری اسلامی ایران
در تیرماه به درخواست «مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران» جهت اجرای «دوره آموزش آشنایی با قانون کار و تأمین اجتماعی» برای «شرکت کشت و صنعت سلمان فارسی» راهی اهواز شدم. این دوره 2 روزه که با مهمان نوازی خیلی خوب کارکنان این شرکت همراه بود، من را واداشت تا در خصوص قانون کار مطالبی را بیان کنم. در انتها تعدادی از فایل و مطالب ارائه شده در این دوره را برای افرادی که در این زمینه تحقیق می کنند قرار می دهم:
........................................................................................................................................
هر فعالیت فکری یا بدنی که به منظور کسب درآمد صورت پذیرد و هدف آن تولیدکالا و یا ارائه خدمتی باشد کار محسوب می شود. کارجزء جدانشدنی از زندگی انسان به شمار می رود و در طول زندگی بشر از قرون و اعصار گذشته تا به امروز همیشه یکی از فعالیت های آدمی به شمار می رفته است. هرچند «کار» واژه ای قدیمی و با سابقه است اما شرایط کار در طول تاریخ دستخوش تغییرات فراوانی شده است.
این شرایط از کاراجباری و طاقت فرسای طولانی گرفته که نمونه های آن در ساخت اهرام ثلاثه مصر و دیوار چین مشهود است و برده داری را مطرح نموده بود وجود داشته تا پس از انقلاب صنعتی و با ایجاد کارخانه ها و کارگاههای بزرگ که ساعات طولانی کار از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب و کار کودکان مواردی از آن بشمار می رود.
اما پس از جنگ جهانی اول و تلاشهای کارگران و تعدادی از دولتهای دنیا منجر به ایجاد «سازمان بین المللی» کار شد. این سازمان یکی از معتبرترین سازمان های بین المللی به شمار می رود که شرایط کارگری را در دنیا با هدف ارتقأ استانداردهای کارگری رصد می نماید.
در ایران نیز هرچند در مواد 512 و 513 قانون مدنی مصوب 1307 در خصوص اجاره افراد صحبت شده اما به طور کامل و مبسوط در خصوص کار، شرایط و ابعاد آن صحبتی نشده بود تا اینکه با تلاشها و فشارهای «شورای متحد مرکزی اتحادیه های کارگری و زحمت کشان ایران» و علی رغم مخالفت و سنگ اندازی شرکت انگلیس، با توجه به اعتصابات واعتراضات کارگری دولت لایحه قانون کار را تهیه و از 1325 اجرا نمود هرچند که مجلس تا تا سال 1328 از تصویب آن خودداری نمود. در این سال وزارت کار و تبلیغات ایجاد و مسئول نظارت بر امر کار در کشور شد.
در سال 1337 هم دولت منوچهر اقبال با کمک کارشناسان سازمان بین المللی کار نسخه جدید قانون کار را تهیه و پس از تصویب مجلس به اجرا گذارد. قانون مذکور تا سال 1369 که بیش از ده سال از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران می گذشت و با توجه به شعارهای کارگری که در سطح مباحثات مسئولین وجود داشت دوام یافت.
در این سال پس از کش و قوسهای فراوان و ایراداتی که شورای نگهبان بر آن وارد دانسته بود پس از طرح و بررسی در مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصویب رسید. در ذیل می توانید هریک از سه قانون مذکور را دانلود نمایید. لازم به ذکر است که متن این سه قانون از سایت روزنامه رسمی گرفته شده است و تغییراتی که ممکن است بر اساس مصوبات مجلس در آن در طی اجرا اعمال شده باشد وجود ندارد.
هرچند که قانون کار سمت و سوی کارگری دارد و بیشتر به دنبال احیای حقوق کارگران است ولی با این اوصاف حال و روزه جامعه کارگری چندان مساعد نیست. و جماعت کارگر همچنان مشکلات و مسائل خاص خود را از قبیل عدم امنیت شغلی، سطح حقوق پایین،... دارا می باشند. ضمناً زمزمه هایی هم بگوش میرسد که دولت در حال تهیه لایحه جدیدی برای قانون کار می باشد که با توجه به شرایط روز بتواند انطباق بهتری فراهم نماید.
این دوره هم به خوبی و خوشی و نیز سختی هاش تموم شد هر چند که در گرمای بالای 50 درجه شهر اهواز حسابی گرما خوردیم و عرق کردیم ولی به هرحال امیدوارم فایل پاورپوینت این دوره را که در اینجا ارائه میکنم به درد دوستان و علاقمندان بخورد.
فایل دوره آموزشی آشنایی با قانون کار و تأمین اجتماعی
در انتها نیز پرسش و پاسخ های مربوط به قاون کار که می تواند پاسخگوی بسیاری از ابهامات باشد، ارائه می نمایم. البته این پرسش و پاسخ ها از کتاب مجموعه قوانین کار و تأمین اجتماعی چاپ دوازدهم نوشته دکتر غلامحسین دوانی اخذ شده است. به هرحال امیدوارم ایشان راضی باشند چون خود بنده هم این کتاب رو از وب گرفتم.
من دارای مدرک لیسانس مدیریت دولتی از دانشگاه شهید بهشتی و فوق لیسانس همین رشته از دانشگاه علامه طباطبائی هستم و هم اکنون در کشور کانادا و شهر مونترال زندگی می کنم. می خواهم در این وبلاگ فضایی برای طرح مباحث مربوط به رشته مدیریت هم در حوزه های آکادمیک و هم اجرا در عرصه داخلی و نیز بین المللی ایجاد نمایم. امیدوارم که با کمک شما این امر اتفاق بیفتد.